Serbest Oyun Yöntemi Nedir?

Bebekler ve küçük çocuklar için ekran karşısında zaman geçirmek çok doğru değildir. Bu onlara zarar veren bir aktivitedir. Ekran başında çok fazla zaman geçiren çocuklarda obezite, dikkat eksikliği, hiperaktivite ve dil gelişimi gibi problemler çok sık görülür. Çocuğunuzun bu gibi sorunlar yaşamasını hiçbiriniz istemezsiniz biliyoruz. Peki, o halde neden birçok çocuk günün büyük bölümünü hala ekran karşısında geçiriyor? Cevap veriyoruz: Çünkü ebeveynleri çok meşgul ve çok yorgunlar. Buda bazı durumlarda çocukların kaliteli bir şekilde yetiştirilip eğitilmelerine engel oluyor.

Ev işleri sizi bunaltmış olabilir ya da tüm gün çalışıp eve geldiğinizde kendinize de zaman ayırmak isteyebilirsiniz. Bu gibi durumlarda kendinize zaman ayırmak adına çocuklarınızı tablet ya da televizyonlara yöneltmeniz aşırıya kaçtığınız durumlarda çocuğunuza zarar verecektir. Hem kendinize zaman ayırmak hem de çocuğunuzu zararsız şeylere yöneltmenizin çok kolay bir yolu var. Oda; Serbest oyun.

Serbest oyun nedir?

Serbest oyun tamamen çocuk tarafından tercih edilen, başlatılan ve yönetilen bir oyun şeklidir. Eğer çocuğunuz serbest oyuna adapte olabilirse sizin onun yanında olmanızı daha az isteyecektir. Yani oyun oynayıp eğlenebilmek için size ihtiyacı olmadığını keşfetmiş olacaktır. Çocuğunuz serbest oyunu ile meşgulken sizde hem onu gözlemleyebilir hem de kendinize zaman ayırabilirsiniz.

Serbest oyun yöntemi sadece size kişisel zaman kazandırmak için değil çocuğunuzun sosyal ve duygusal sağlığı, özgüveni, yaratıcılık duygusu, disiplin ve problem çözme becerileri kazanabilmesi konularında da çok faydalıdır. Televizyon karşısında bu faydaları elde edebilmesi pek mümkün değildir.

Çocuğunuzun serbest oyun alışkanlığı kazanmasını nasıl sağlarsınız?

Ekrandan uzak tutun

Televizyon ve tabletten uzak tutmakla işe başlayabilirsiniz. Böylece oyalanacak başka şeyler bulmaya çalışacaktır.

Yaş gruplarına göre çocukların ekran karşısında geçirebilecekleri süreler:

0 – 18 aylık: Bu dönemde hiçbir şekilde ekran karşısında zaman geçirmemelidir. Görüntülü telefon görüşmeleri hariç diyebiliriz.

18 aylık – 2 yaş: Eğitici programları çok kısa süreli olarak izletebilirsiniz. Fakat yine de bu konuda süre sınırını aşmamaya dikkat etmelisiniz.

2-5 yaş: Günde 1 saatten daha az olarak yaşına uygun programları ya da çizgi filmleri izlemesine izin verebilirsiniz.

5 yaş ve sonrası: yaşı ile bağlantılı olarak uygun programları yine kısıtlı saatler içerisinde izlemesine izin verebilirsiniz. Ama yine de çocuğunuzun ekran bağımlısı olmasına sebep olacak kadar uzun süre ekran başında zaman geçirmemesine çok dikkat etmelisiniz.

Cazip bir ortam oluşturun

Çocuğunuzun serbest oyun alışkanlığı edinebilmesi için ortamı onun için cazip hale getirin ve bu konuda elinizden geldiğince yaratıcı olun. Oluşturduğunuz ortamın %100 güvenilir olması da çok önemlidir. Çocuğunuzu yalnız bıraktığınız an ya da aynı ortamda olsanız bile dikkatinizi başka bir noktaya yönelttiğinizde başına bir şey gelmeyeceğinden emin olmalısınız. Başka odaya gitmesini engellemek için kapıyı kapatabilirsiniz. Merdiven varsa o bölgeden uzak durmasını sağlamalısınız. Priz kapakları ve çekmece kilitleri konusunda önlemler almalısınız. Ortalıkta kesici ve delici aletlerin bulunmamasına çok dikkat etmelisiniz.

Çocuğunuzun oyuncaklarını onun rahatça görüp seçebileceği şekilde yerleştirin. Karmaşık bir şekilde değil oyuncakları gruplarına göre kutuların ya da sepetlerin içine yerleştirebilirsiniz. Böylece istediği oyuncağı daha kolay bulabilir. Oyuncak seçeneği konusunda ortamda daha sınırlı sayıda oyuncak bulundurun. Böylece ne istediğine daha kolay karar verebilir ve aynı anda tüm oyuncaklarını görüp sıkılmaz. Belirli sürelerde oyuncakları diğer ortadan kaldırmış olduklarınızla değiştirin. Böylece yeni bir oyuncak hissi yaratabilirsiniz.

Çocuğunuza uygun küçük masa ve tabure kullanarak kendine ait bir alan yaratabilirsiniz. Bu kendi başlarına oyun oynayabilmeleri konusunda çok faydalıdır.

Oyuncak seçimine dikkat edin

Oyuncak seçerken hareket etmesi ya da ses çıkarmasından çok hayal gücünü ve keşif duygusunu artıracak türden oyuncakları tercih edin. Pille çalışan tüm oyuncak bu konuda yanlış seçimdir diyebiliriz. Çünkü işlevleri sınırlıdır ve çocuğunuzun pasifleşmesine yol açar. Örneğin “anne acıktım, anne uykum geldi” diye konuşan bir bebeğin işlevi sadece o kadardır. Fakat konuşmayan bir bebeği siz ya da çocuğunuz istediği kadar farklı cümle ile oyun esnasında seslendirebilirsiniz. Buda hayal gücünü ve konuşma becerisini geliştirmeye yarayacaktır.

Çocuğunuz için faydalı olabilecek oyuncak türleri:

• Ahşap şekilli yerleştirme oyuncakları
• Oyuncak merdane ve hamur açma tahtası
• Boya kalemleri, kâğıt ve çocuk makası
• Oyun oynarken giyebileceği değişik giysiler ya da kumaşlar
• Legolar
• Oyuncak araba veya trenler
• Kitaplar
• Müzik aletleri
• Oyuncak yiyecekler ve mutfak aletleri
• Oyuncak temizlik malzemeleri
• Yapbozlar
• Oyun hamuru ya da kil


Serbest oyun isteği nasıl kazandırılır?

Çocuğunuz için serbest oyun zamanı oluşturmanız onu bir başına bırakmanız anlamına gelmiyor. Onu bu süreçte sürekli gözlemlemelisiniz. Ne tarz oyunlardan hoşlanıyor, hangi oyuncaklarla oynamayı tercih ediyor bunları tespit etmelisiniz.

Her konuda yardımcı olmayın

Çocuğunuz oyun oynarken bazı konularda yardıma ihtiyaç duyabilir. Ama hemen ona müdahale etmeye kalmayın. Biraz zorlanıp kendi başına çözüm yolu bulmasına fırsat tanıyın. Yada nasıl yapabileceği konusunda ona yardımcı olabilirsiniz. Fakat bunu yaparken de doğrudan çözüm yolunu söylemek yerine onun bu yolu bulmasını sağlaması için önerilerde bulunabilirsiniz. Sonuç olarak yine çözümü o bulmuş gibi hissedecek ve kendine olan güveni artacaktır.

Rahatsız etmeyin

Çocuklarınız oyun esnasında kendilerine göre önemli bir iş yapıyordur aslında. Sizin ev işi yapmanız ya da kitap okumanız nasıl bölünmemesi gereken bir durumsa onlarda oyun oynarken rahatsız edilmemeye ihtiyaç duyarlar. Çocuklarınız bu süreçte rahatsız etmemeye özen gösterin.

Bu yazılarıda okuyabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir